หน้าแรก

แถลงข่าวผลการตรวจทางห้องปฏิบัติการตัวอย่างซากกระทิงป่ากุยบุรี

เมื่อวันที่ 11 มีนาคม 2557 เวลาประมาณ 13.00 น. นายสัตวแพทย์ปรีชา วงษ์วิจารณ์ ผู้อำนวยการสถาบันสุขภาพสัตว์แห่งชาติ พร้อมด้วยสัตวแพทย์หญิงตวงทอง ปัจฉิมะศิริ หัวหน้ากลุ่มพยาธิวิทยา/กลุ่มโรคสัตว์น้ำ-สัตว์ป่า และสัตวแพทย์หญิง ดร.พัชรี ทองคำคูณ หัวหน้ากลุ่มแบคทีเรีย-เชื้อรา ร่วมแถลงข่าวกับนายนิพนธ์ โชติบาล รองอธิบดีรักษาราชการแทนอธิบดีกรมอุทยานแห่งชาติสัตว์ป่า และพันธุ์พืช นายธีรภัทร ประยูรสิทธิ รองอธิบดีกรมอุทยานแห่งชาติฯ ผู้ช่วยศาสตราจารย์นายสัตวแพทย์ ดร. วิทวัช วิริยะรัตน์ รองคณบดีคณะสัตวแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล และนายสัตวแพทย์เบญจรงค์ สังขรักษ์ ผู้แทนสำนักระบาดวิทยา กรมควบคุมโรค กระทรวงสาธารณสุข ณ ห้องประชุมชั้น 2 อาคารศูนย์ปฏิบัติการป่าไม้ กรมอุทยานแห่งชาติฯ

สถาบันสุขภาพสัตว์แห่งชาติ ได้ดำเนินการตรวจชันสูตรโรคในฝูงกระทิงที่ป่วยตายโดยไม่ทราบสาเหตุในพื้นที่โครงการอนุรักษ์และฟื้นฟูสภาพป่าบริเวณป่าสงวนแห่งชาติกุยบุรี อันเนื่องมาจากพระราชดำริ ตั้งแต่ปลายเดือนธันวาคม 2556 จากตัวอย่างซากกระทิง จำนวน 20 ตัว อาหารในกระเพาะ 14 ดินใต้ซาก 13 ตัวอย่าง ดินจากจุดต่างๆ 5 ตัวอย่าง ตัวอย่าง ดินโป่ง 34 ตัวอย่าง น้ำ 36 ตัวอย่าง หญ้า 5 ตัวอย่าง อุจจาระกระทิงและช้าง 6 ตัวอย่าง ตรวจโดยวิธีทางไวรัสวิทยา แบคทีเรียวิทยา ปรสิตวิทยา พยาธิวิทยา และพิษวิทยา ผลพบสารพันธุกรรมเชื้อไวรัสโรคปากและเท้าเปื่อย จำนวน 1 ตัวอย่าง พบสารพันธุกรรมเชื้อแบคทีเรีย คลอสตริเดียม โนวิอาย (Clostridium novyi) จากกระทิง 12 ตัว จากดินใต้ซาก 7 ตัวอย่าง ดินจากจุดต่างๆ 1 ตัวอย่าง จากดินโป่งพบ 2 ตัวอย่าง ไม่พบจากอาหารในกระเพาะ และจากอุจจาระกระทิงและช้าง 6 พบสารพันธุกรรมเชื้อปรสิต อะนาพลาสมา มาร์จินาเล (Anaplasma marginale) จากกระทิง 3 ตัว ด้านพิษวิทยาพบโลหะหนักและสารไนเตรท ค่าไม่เกินเกณฑ์มาตรฐานไม่พบสารกำจัดแมลง สารกำจัดหนู โลหะพิษ สารระเหยไซยาไนด์

ผลการตรวจทางห้องปฏิบัติการและการระดมความคิดเห็นจากข้อมูลการตรวจพบของสัตวแพทย์ทั้งสถาบันสุขภาพสัตว์แห่งชาติและมหาวิทยาลัยมหิดล ซึ่งร่วมกันการค้นหาสาเหตุการตายของกระทิง มีดังนี้ คือ

  1. การพบเชื้อก่อโรคที่ผ่านมา คือเชื้อคลอสตริเดียม โนวิอาย
  2. การยืนยันผลเพิ่มเติมของทั้งมหาวิทยาลัยมหิดลและศูนย์อ้างอิงโรคปากและเท้าเปื่อยภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ พบสารพันธุกรรมของเชื้อไวรัสโรคปากและเท้าเปื่อยในกระทิง 1 ตัว

การยืนยันสาเหตุการตายของกระทิงชุดนี้มีข้อจำกัดหลายประการของข้อเท็จจริงที่สืบค้นและสอบสวนได้จากเหตุการณ์ เช่น การพบซากกระทิงหลังจากที่สัตว์ตายนานแล้ว ทำให้ไม่สามารถตรวจหารอยโรคในสัตว์เพื่อเป็นข้อมูลประกอบการชันสูตรโรคได้ดีพอ การไม่สามารถใช้เทคนิคอื่นๆ ที่เหมาะสมในการหาเชื้อโรคที่เป็นสาเหตุการตายได้ นอกจากการใช้เทคนิคทางอณูชีวโมเลกุล การไม่มีองค์ความรู้ที่แน่ชัดของการมีอยู่ได้ตามปกติของเชื้อต่างๆ ในกระทิง เป็นเหตุให้ไม่สามารถเชื่อมโยงกลไกของการเกิดโรคในกระทิงได้อย่างแน่นอนและชัดเจน เหตุผลที่นำมาประกอบพิจารณาความเป็นไปได้มากที่สุดของเหตุที่ทำให้กระทิงตายจากสาเหตุข้างต้น คือ การสืบค้นข้อมูลการเกิดโรคในต่างประเทศมาเป็นแนวทางในการลงความเห็น ดังต่อไปนี้

  1. มีข้อมูลข่าวสารสนับสนุนจากต่างประเทศว่าเชื้อไวรัสโรคปากและเท้าเปื่อยก่อให้เกิดการตายในกระทิงป่า และกระทิงที่เลี้ยงในสวนสัตว์ได้ เนื่องจากกระทิงเป็นสัตว์ที่ไวต่อการติดเชื้อและแสดงอาการรุนแรงถึงตายได้ อย่างไรก็ตามไม่มีข้อมูลทางวิชาการยืนยันแน่ชัดถึงกลไกการเกิดโรคนี้ในกระทิง การแพร่กระจายของเชื้อในช่วงเวลาที่มีการระบาด รวมถึงอัตราการป่วยและตายของกระทิงจากการระบาดในแต่ละครั้งได้ ทำให้ไม่สามารถยืนยันว่าโรคปากและเท้าเปื่อยเป็นสาเหตุเดียวของการตายในกระทิงฝูงนี้
  2. ในประเทศไทย ยังไม่เคยมีการตรวจพบเชื้อ คลอสตริเดียม โนวิอาย ในปศุสัตว์สุขภาพดี หรือซากสัตว์ทั่วไปมาก่อน ทำให้ไม่สามารถนำมาประกอบการตัดสินใจว่าการพบเชื้อนี้ในซากกระทิงเป็นภาวะปกติได้ นอกจากนี้การสืบค้นข้อมูลต่างประเทศพบว่าเคยเกิดโรคนี้ในฟาร์มวัวแห่งหนึ่งเป็นสาเหตุให้วัวจำนวน 17 ตัว ตายในช่วงระยะเวลาหลายสัปดาห์ รวมทั้งพบโรคนี้ได้ในแกะ ม้า และสุกรที่เลี้ยงแบบปล่อยได้เช่นกัน สมมติฐานการเกิดโรคในกระทิง โดยเชื้ออาจเป็นสาเหตุร่วมกับเชื้อไวรัสปากและเท้าเปื่อย จากการที่สปอร์ของเชื้อ คลอสตริเดียม โนวิอาย เข้าสู่บาดแผลทำให้มีการเจริญเติบโตและขยายจำนวนมากขึ้นของเชื้อ คลอสตริเดียม โนวิอาย และสร้างสารพิษที่รุนแรง ส่งผลให้กระทิงมีอัตราป่วยและตายที่สูงขึ้นได้

  3. 01 02 03 04 05

|หน้าแรก| แผนผังเว็บ| ข้อมูลองค์กร| การบริการ| องค์ความรู้| พัฒนาองค์กร| แผนงาน-วิจัย| บริหารจัดการ| พัสดุ-งบประมาณ| สถิติ-รายงาน| ติดต่อ| English|
Home