เมนูย่อย

หน้าแรก องค์ความรู้ การจัดการองค์ความรู้ การขาดแคลเซียมในโค

การขาดแคลเซียมในโค

สาเหตุ ที่ทำให้โคมีภาวะขาดแคลเซียม ได้แก่
1. ได้รับอาหารและหญ้าที่มีแคลเซียมในประมาณต่ำ
2. ได้รับฟอสฟอรัสปริมาณสูงในขณะที่แคลเซียมต่ำ
3. โคให้นมสูงหรือคลอดยากมีโอกาสเกิดภาวะระดับแคลเซียมในกระแสเลือดลำต่ำฉับ พลัน (Milk fever, ไข้น้ำนม) จากประมาณ 10 เหลือเพียง 3-5 มิลลิกรัม/เดซิลิตร

อาการ
เริ่มจากกระวนกระวานในช่วงเวลาสั้นๆ ต่อมาจะเดินโผเผ นอนหมอบพาดหัวไปด้านข้างของลำตัว เหม่อลอย จมูกแห้ง ปลายขา-จมูก-หู เย็น อุณหภูมิร่างกายปกติหรือต่ำกว่าปกติเล็กน้อย ระบบย่อยอาหารหยุดทำงาน อาการสุดท้ายคือ นอนตะแคงเหยียดขา ท้องอืดและหายใจขัด กล้ามเนื้อเป็นอัมพาตและหมดสติ ถ้ารักษาไม่ทันอาจถึงตาม ในโคนมมักเกิดภายใน 72 ชั่วโมงหลังคลอด บางรายแสดงอาการก่อนคลอดและเป็นเหตุให้คลอดยากด้วย เนื่องจากหมดแรงเบ่ง การขาดแคลเซียมในลูกโคมีผลต่อกระดูก ทำให้โตช้า แคระแกรน

การรักษา
หากรักษาภายใน 2-3 ชั่วโมง จะได้ผลดีมาก จึงควรแนะนำเกษตรกรให้ตามสัตวแพทย์ทันทีที่พบโคมีอาการอ่อนเพลียมากในช่วง คลอด หลักเกณฑ์ที่สำคัญในการรักษา คือ ทำให้ระดับแคลเซียมในเลือดกลับสู่ระดับปกติ โดย
1. ให้แคลเซียมโบโรกลูโคเนท เข้าเส้นเลือด และให้ซ้ำใน 3-4 ชั่วโมง ได้ถ้าจำเป็น
2. ในกรณีที่เกิดภาวะแมกนีเซียมต่ำและคีโตซิสร่วมด้วย ควรเสริมแมกนีเซียมและเด็กโตรส (dextrose) ให้ด้วย
3. การให้ฟอสฟอรัสร่วมด้วย จะได้ผลเร็วขึ้น

การควบคุมและป้องกัน ควรพิจารณาถึง
1. การให้อาหารที่มีแคลเซียมอย่างเพียงพอแก่โคในระยะต่างๆ เช่น หญ้าสด อาหารข้น แร่ธาตุเสริม เป็นต้น
2. อัตราส่วนของแคลเซียมต่อฟอสฟอรัสในอาหารควรประมาณ 2:1

โรคอื่นที่มีความคล้ายคลึง คีโตซิส ภาวะขาดแมกนีเซียม อาหารไม่ย่อย ข้อต่อสะโพกหลุด กระดูเชิงกรานหัก เป็นต้น

การขาดฟอสฟอรัสในโค
ฟอสฟอรัส เป็นส่วนประกอบสำคัญของกระดูก เกี่ยวข้องกับการทำงานของกล้ามเนื้อ ความสมบูรณ์พันธุ์ กระบวนการสร้างและใช้พลังงานในร่างกายแหล่งฟอสฟอรัสที่สำคัญคือ ธัญพืชและหญ้าสด

สาเหตุ คล้ายกับสาเหตุการขาดแคลเซียม เช่น
1. หญ้าสดไม่พอเพียง
2. อาหารมีส่วนผสมของยูเรียสูงหรือหญ้าที่ได้รับปุ๋ยยูเรียสูง
3. อัตราส่วนของฟอสฟอรัสและแคลเซียมไม่สมดุล

อาการ
เซื่องซึม เบื่ออาหาร อ่อนเพลีย ชอบแทะเลียราวคอก อัตราการเป็นสัดและผสมติดต่ำ น้ำนมลด โคที่ขาดฟอสฟอรัสเรื้อรังจะขยับข้อขาลำบาก ต้องเหยียดเกร็งขาขณะเดิน โครุ่นจะตัวเล็ก ขายาวเก้งก้าง อกแคบ สะโพกลีบ ขนหยาบ

การรักษา
ฉีดสารประกอบฟอสฟอรัส เช่น Tonophosphan( R ) , Phosphonortonic ( R), Catosal ( R ) เป็นต้น จะช่วยเร่งการใช้พลังงานในร่างกาย เร่งกระบวนการยอ่ยและการดูดซึมอาหาร
การควบคุมและป้องกัน ให้อาหารที่มีคุณภาพปริมาณแร่ธาตุพอเพียง อัตราส่วนระหว่างแคลเซียมและฟอสฟอรัสในอาหารที่กินทั้งหมดมีความสำคัญมากพอๆ กับปริมาณที่ควรจะกิน เนื่องจากอัตราส่วนของแคลเซียม:ฟอสฟอรัสในกระดูก ประมาณ 2:1 เช่นกัน ปริมาณของแคลเซียมและฟอสฟอรัสที่โคต้องการนั้นแตกต่างกันตามพันธุ์ อายุ เพศ และน้ำหนัก

โรคอื่นที่มีความคล้ายคลึง เช่น เดียวกับการขาดแคลเซียม

การขาดแมกนีเซียมในโค (Hypomagnesemia, Grass teteny)
แมกนีเซียมมีบทบาทสำคัญในกระบวนการหดตัวของกล้ามเนื้อ การสังเคราะห์โปรตีนและการเปลี่ยนกลูโคสไปเป็นพลังงาน การขาดแมกนีเซียมจึงมีผลต่อระบบต่างๆ ทั้งในและนอกเซลล์
สาเหตุ
แหล่งที่มาหลักของแมกนีเซียม คือ หญ้าและอาหาร สาเหตุของการขาดแมกนีเซียมของโค (Grass tetany) ได้แก่
1. ได้รับหญ้าและอาหารไม่พอเพียง เช่น ในช่วงฤดูแล้งซึ่งขาดแคลนหญ้า หรืออากาศร้อนทำให้การกินลดลง ส่งผลให้สัตว์ได้รับสารอาหารลดลงไปด้วย เป็นต้น
2. สัตว์ที่เลี้ยงด้วยหญ้าจากแหล่งที่ใช้ปุ๋ยไนโตรเจน และโปแตสเซียมสูงอาจเกิดภาวะขาดแมกนีเซียมได้
3. หญ้าอ่อนหรือหญ้าที่เติบโตอย่างรวดเร็วจะมีแมกนีเซียมต่ำ
อาการ
ความรุนแรงของอาการขึ้นกับปริมาณการขาดแมกนีเซียมมากหรือน้อย หากเป็นรุนแรงจะล้มลงฉับพลันและอาจถึงตายได้ แต่ถ้าไม่รุนแรงโคจะเดินขาแข็งเกร็ง สะดุ้งง่ายเมื่อมีสิ่งกระตุ้นแม้เป็นเพียงเสียง ตัวสั่น ชักเป็นช่วงสั้นๆ ลูกโคซึ่งได้รับน้ำนมที่มีแมกนีเซียมต่ำก็เกิดภาวะขาดแมกนีเซียมได้
การรักษา
1. ให้แมกนีเซียมฉีดเข้าเส้นช้าๆ เพราะอาจช็อคได้ โดยเฉพาะในรายที่อ่อนแอต้องระวังเป็นพิเศษ เวชภัณฑ์ในท้องตลาดมักผสมแคลเซียมไว้ด้วย ดังนั้น ขนาดที่ใช้ขึ้นกับความเข้มข้นของสารละลายและขนาดของโค
2. ในลูกโคอาจใช้ในรูปสารละลายแมกนีเซียมซัลเฟต 10% ฉีดเข้าใต้ผิวหนัง 100 มิลลิลิตร แบ่งฉีด 2-3 ตำแหน่ง
3. ให้กินแมกนีเซียมออกไซด์ 10-15 กรัม ติดต่อกันทุกวัน อย่างน้อย 1 สัปดาห์ หลังจากให้ยาเข้าเส้นแล้ว เพื่อป้องกันไม่ให้ระดับแมกนีเซียมในเลือดลดลงอีก

การควบคุมและป้องกัน
ปกติแล้ว พืชตระกูลถั่วจะมีคุณค่าทางอาหารครบถ้วน แต่ข้าวโพดหรือข้าวโพดหมักจะมีปริมาณแมกนีเซียมไม่แน่นอน กรณีโคที่ไม่ได้รับหญ้าสด ควรเสริมแมกนีเซียมอ็อกไซด์ให้ 60 กรัม/ตัว/วัน

โรคที่มีอาการคล้ายคลึงกัน
บาดทะยัก ภาวะขาดแคลเซียม
การขาดเกลือแกง (Sodium chloride) ในโค
โคต้องการโซเดียมจากเกลือแกง (โซเดียมคลอดไรด์) ส่วนคลอรีนนั้นได้จากสารประกอบทั่วไปค่อนข้างพอเพียง
อาการ
โคที่ขาดเกลือจะเบื่ออาการ ตาขุ่นมัวไม่แจ่มใส ในรายที่ขาดเกลือมากๆ ขนจะหยาบ หยอง น้ำหนักและน้ำนมลด ชอบกัดแทะเลียคอกหรือสิ่งของรอบตัว แม่โคให้นมที่ขาดเกลือเป็นเวลานานจะแสดงอาการตัวสั่นเกือบตลอดเวลา และเดินไม่มั่นคง และอาจตายกะทันหัน
สาเหตุ ที่ทำให้โคขาดโซเดียม ได้แก่
1. โคให้นมมาก โซเดียมก็จะสูญเสียไปกับน้ำนมมากด้วย
2. อากาศร้อน ร่างกายขับเหงื่อมาก ก็สูญเสียไปกับเหงื่อมากด้วย
3. สัตว์ระยะเจริญเติบโตต้องการเกลือสูง
4. ในที่ดินทรายมีแร่ธาตุต่ำ
โคให้นมต้องการเกลือ 20-25 กรัม ต่อน้ำหนักตัวประมาณ 450 กิโลกรัม เพื่อใช้ในการดำรงชีพ และอีก 0.8 กรัม สำหรับผลิตน้ำนม 1 ปอนด์ อาหารข้นควรมีเกลือ 0.5-1% การให้เกลือเกินไปเล็กน้อยและมีน้ำให้อย่างพอเพียงไม่เป็นอันตรายนัก เพียงทำให้เพลียจนต้องล้มนอน การได้กินน้ำมากๆ จะช่วยให้หายได้ แต่ถ้าสัตว์ได้รับมากเกินไปก็เกิดภาวะเป็นพิษได้


|หน้าแรก| แผนผังเว็บ| ข้อมูลองค์กร| การบริการ| องค์ความรู้| พัฒนาองค์กร| แผนงาน-วิจัย| บริหารจัดการ| พัสดุ-งบประมาณ| สถิติ-รายงาน| ติดต่อ| English|